Tym bardziej czy tymbardziej? Poprawna jest tylko forma rozdzielna „tym bardziej”, a zapis łączny „tymbardziej” to błąd ortograficzny, którego nie notuje żaden słownik. To rozstrzyga sprawę w jednym zdaniu. Poniżej znajdziesz zasadę stojącą za tą pisownią, znaczenie i synonim wyrażenia, regułę stawiania przecinka przed „tym bardziej że” oraz prosty trik, dzięki któremu zapamiętasz poprawną wersję raz na zawsze.
Tym bardziej czy tymbardziej: poprawna jest tylko pisownia rozdzielna
Poprawna pisownia wyrażenia „tym bardziej” dopuszcza wyłącznie zapis rozdzielny: „tym bardziej”. Forma łączna „tymbardziej” to błąd ortograficzny. Nie uznaje jej żaden słownik języka polskiego, a w normie ortograficznej po prostu nie istnieje.
Zapamiętaj tę jedną zasadę, a rozstrzygniesz każdą wątpliwość. „Tym” i „bardziej” to dwa osobne wyrazy i tak je zapisujemy: zawsze z odstępem między nimi.
Dlaczego „tymbardziej” to błąd?
Błędny zapis łączny bierze się z języka mówionego. Przy szybkiej wymowie oba słowa zlewają się w jeden zlepek dźwiękowy, więc piszący odruchowo skleja je również na papierze. To jednak wciąż dwa niezależne wyrazy, nie jedno słowo. Czytaj teżIle waży litr gazu LPG?
Dobra wiadomość: nie musisz pamiętać wyjątków. Formy „tymbardziej” nie znajdziesz w żadnym normatywnym źródle, więc każde jej użycie to pomyłka.
Co potwierdza Wielki słownik języka polskiego PAN?
Wielki słownik języka polskiego PAN notuje hasło wyłącznie w postaci rozdzielnej: „tym bardziej”. Słownik definiuje je jako sygnał, że to, co nadawca mówi teraz, jest prawdziwe, ponieważ prawdziwe jest to, co powiedział wcześniej.
Inne poradnie językowe potwierdzają to jednogłośnie. Cały korpus normatywny jest tu spójny: rozdzielnie i tylko rozdzielnie. Jeśli masz przed sobą tekst z zapisem „tymbardziej”, popraw go bez wahania.
Dlaczego „tym bardziej” piszemy osobno: zasada wyrażeń zaimkowych?
Poprawna pisownia wyrażenia „tym bardziej” ma proste, gramatyczne uzasadnienie. To wyrażenie zaimkowe: połączenie zaimka „tym” z inną częścią mowy, w tym przypadku z przysłówkiem „bardziej”. A takich konstrukcji reguła ortograficzna każe nie zlepiać w jeden wyraz.
Budowa: zaimek „tym” + „bardziej”
Rozbierzmy to na czynniki. Pierwszy człon, „tym”, to zaimek. Drugi, „bardziej”, to przysłówek stopnia wyższego od „bardzo”. Każdy z nich funkcjonuje jako samodzielny wyraz i zachowuje własną formę oraz akcent. Czytaj teżSylwii czy Sylwi: poprawna pisownia i zasady
Dlatego język pisany traktuje je jak dwie odrębne jednostki, a nie jak jedno słowo. Zlepek „tymbardziej” nie ma żadnego oparcia w budowie tego wyrażenia.
Reguła: wyrażenia zaimkowe zawsze osobno
Zasada jest jednoznaczna: wyrażenia zaimkowe zapisujemy rozdzielnie. To ta sama reguła, która porządkuje pisownię „tym razem”, „tym samym” czy „co dzień”: zaimek plus dodatkowy wyraz zawsze pozostają osobno.
„Tym bardziej” wpisuje się w ten wzorzec idealnie. Skoro nikt nie łączy „tym szybciej” w „tymszybciej”, nie ma powodu, by robić wyjątek dla „tym bardziej”. Reguła obejmuje całą grupę takich połączeń, więc raz zapamiętana rozwiązuje od razu kilka wątpliwości ortograficznych naraz.
Co znaczy „tym bardziej” i jaki ma synonim?
Poprawna pisownia wyrażenia „tym bardziej” to jedno, a jego znaczenie to drugie. „Tym bardziej” pełni funkcję przysłówkową i wzmacniającą: określa stopień intensywności i sygnalizuje, że coś jest jeszcze bardziej prawdziwe w danych okolicznościach.
Znaczenie i funkcja w zdaniu
Wyrażenie działa jak intensyfikator. Wzmacnia sąd, który wygłaszamy. Według WSJP PAN nadawca uważa, że to, co teraz mówi, jest prawdziwe, ponieważ prawdziwe jest to, co powiedziano wcześniej.
Inaczej mówiąc, wcześniejsza informacja staje się argumentem za tą, która pada teraz. Dlatego w zdaniu „Skoro masz słabe oceny, to tym bardziej powinieneś skorzystać z zajęć dodatkowych” słaby wynik wzmacnia zasadność rady.
Synonimy: szczególnie, zwłaszcza, nade wszystko
Gdy chcesz uniknąć powtórzeń, sięgnij po zamienniki. Najczęstsze synonimy „tym bardziej” to: szczególnie, głównie, zwłaszcza i nade wszystko.
Nie każdy pasuje wszędzie, więc dobieraj go do kontekstu i rejestru wypowiedzi. „Nade wszystko” brzmi podniośle, „zwłaszcza” i „szczególnie” sprawdzą się w tekstach codziennych.
Warto znać też angielskie odpowiedniki: all the more, all the more so oraz much less. Przydają się przy tłumaczeniach i lekturze tekstów obcojęzycznych.
Kiedy stawiamy przecinek przed „tym bardziej że”?
Przed konstrukcją „tym bardziej że” stawiamy przecinek na początku, czyli przed wyrazem „tym”. Cała fraza działa wtedy jak spójnik złożony, a przecinek zostaje niejako cofnięty przed jej pierwszy człon. To najczęstsza i najbezpieczniejsza wersja.
Konstrukcja „tym bardziej że” jako spójnik złożony
Gdy „tym bardziej że” wprowadza zdanie podrzędne uzasadniające, traktujemy je jako całość. Przecinek pada przed nią: Jutro mógłbym do Ciebie przyjechać, tym bardziej że jadę w tamtym kierunku. Mechanizm jest identyczny jak w spójnikach „dlatego że” czy „tak że”, gdzie również cofamy znak interpunkcyjny przed pierwszy element.
Wariant „tym bardziej, że” też bywa poprawny
Wbrew popularnemu przekonaniu zapis „tym bardziej, że” nie jest błędem. Zmienia się tylko funkcja: „że” staje się samodzielnym spójnikiem, a „tym bardziej” pełni rolę okolicznika, na który pada akcent zdaniowy.
Porównaj dwa zdania. Cieszę się z twojego sukcesu tym bardziej, że długo na niego pracowałeś podkreśla samo wzmocnienie. Natomiast Cieszę się z twojego sukcesu, tym bardziej że długo pracowałeś traktuje frazę jako spójnik.
Wybór zależy od tego, co chcesz zaakcentować. Obie pozycje przecinka są dopuszczalne, więc nie musisz obawiać się, że popełniasz błąd interpunkcyjny.
Przykłady zdań z „tym bardziej” i szybki sposób na zapamiętanie
Najprościej zapamiętać poprawną pisownię wyrażenia „tym bardziej” tak: „tym” to zawsze osobne słowo, tak jak w „tym razem” czy „tym samym”. Skoro tamte piszemy oddzielnie, „bardziej” też oddzielasz. Poniżej masz zdania wzorcowe do naśladowania.
Przykłady poprawnych zdań
Oto zdania, które możesz przepisać albo potraktować jako szablon:
- „Im dłużej oglądam ten serial, tym bardziej mi się podoba”.
- „Uwielbiam jeździć samochodem, tym bardziej kiedy prowadzę”.
- „Im więcej czasu z nim spędzam, tym bardziej go lubię”.
- „Skoro masz słabe oceny, to tym bardziej powinieneś skorzystać z zajęć dodatkowych”.
- „Jutro mógłbym do Ciebie przyjechać, tym bardziej że jadę w tamtym kierunku”.
Zauważ, że w każdym z tych zdań „tym bardziej” wzmacnia sens. Nigdzie nie ma zlepka.
Trik pamięciowy: analogia do „tym razem”
Masz jeszcze prostszy sposób. Zastąp „bardziej” innym przysłówkiem: „tym szybciej”, „tym głośniej”, „tym łatwiej”. Nikt nie pisze ich łącznie. Skoro nie powstaje „tymszybciej”, to i „tymbardziej” nie ma prawa istnieć.
Drugi trik: wyobraź sobie krótką pauzę w środku. „Tym… bardziej”. Ta myślowa przerwa od razu przypomina, że to dwa oddzielne wyrazy.
Razem czy osobno: „tym bardziej”, „tym razem” i podobne wyrażenia
Poprawna pisownia wyrażenia „tym bardziej” nie jest wyjątkiem. Ten sam mechanizm rządzi całą grupą wyrażeń zaimkowych z „tym”. Piszemy je rozdzielnie: „tym razem”, „tym samym”, „po tym”. Zapamiętaj jedną zasadę, a rozwiążesz od razu kilka wątpliwości naraz.
Wyrażenia z „tym” pisane rozdzielnie
Poniżej masz najczęstsze zestawienie form poprawnych i błędnych. Zwróć uwagę, że każde z tych połączeń łączy zaimek z inną częścią mowy, dlatego zawsze zostaje osobno.
| Poprawnie | Błędnie |
|---|---|
| tym bardziej | tymbardziej |
| tym razem | tymrazem |
| tym samym | tymsamym |
| po tym | potym |
Analogicznie rozdzielnie zapisujemy pokrewne konstrukcje z innymi zaimkami: co tydzień, co dzień, co najmniej, czym prędzej. Ta sama logika, ten sam efekt.
Najczęstsze błędy do uniknięcia
Główna pułapka to sklejanie wyrazów pod wpływem szybkiej wymowy. Ucho słyszy jeden ciąg dźwięków, a ręka zapisuje jedno słowo. To jednak zawsze dwa osobne wyrazy.
Drugi błąd to niepotrzebne wahanie przy „tym samym” czy „po tym”. Skoro „tym razem” piszesz osobno, pozostałe formy traktuj tak samo. Reguła obejmuje całą grupę, więc jedna decyzja rozstrzyga wszystkie przypadki.
Szybkie odpowiedzi na najczęstsze wątpliwości o „tym bardziej”
Jak się pisze: tym bardziej czy tymbardziej?
Poprawnie tylko rozdzielnie: „tym bardziej”. Forma „tymbardziej” to błąd ortograficzny, którego nie uznaje żaden słownik języka polskiego. Błąd bierze się z języka mówionego: przy szybkiej wymowie oba wyrazy zlewają się w jeden, choć zawsze pozostają osobnymi słowami.
Co znaczy „tym bardziej”?
„Tym bardziej” to przysłówek wzmacniający. Sygnalizuje, że coś jest jeszcze bardziej prawdziwe albo zasadne w świetle tego, co powiedziano wcześniej. Najprościej zastąpić je synonimem: szczególnie, zwłaszcza, głównie lub nade wszystko.
Czy „tym razem” piszemy razem czy osobno?
Osobno: „tym razem”. To wyrażenie zaimkowe z tej samej grupy co „tym bardziej”, więc obowiązuje ta sama zasada rozdzielności. Tak samo piszesz „tym samym” oraz „po tym”. Skoro jedną formę rozstrzygasz na osobno, pozostałe traktuj identycznie.
Kiedy stawiamy przecinek przy „tym bardziej że”?
Masz dwie poprawne opcje. Możesz postawić przecinek przed całą konstrukcją: „Cieszę się, tym bardziej że pracowałeś na to długo”: wtedy działa ona jak spójnik złożony (cofanie przecinka). Możesz też oddzielić samo „że”: „Cieszę się tym bardziej, że pracowałeś na to długo”. Wybór zależy od tego, co chcesz zaakcentować.
Dlaczego „tym bardziej” piszemy osobno?
Bo to wyrażenie zaimkowe: zaimek „tym” połączony z przysłówkiem „bardziej”. Reguła nakazuje pisać takie konstrukcje rozdzielnie. Sprawdzian jest prosty: zastąp „bardziej” innym przysłówkiem, jak „tym szybciej” czy „tym głośniej”. Nikt nie pisze ich łącznie, więc „tym bardziej” też zapisujesz osobno.
Źródła / Bibliografia
- jaksiepisze.pl/tymbardziej-czy-tym-bardziej – JakSiePisze.pl – tymbardziej czy tym bardziej
- plorto.pl/jak-sie-pisze/tymbardziej-czy-tym-bardziej – PLorto.pl – tymbardziej czy tym bardziej
- wsjp.pl/haslo/podglad/2768/tym-bardziej – Wielki slownik jezyka polskiego PAN – haslo „tym bardziej”
0 komentarzy do artykułu: „Tym bardziej czy tymbardziej: poprawna pisownia"