Prawidłowa praca układu trawiennego ma ogromne znaczenie dla całego organizmu. To w przewodzie pokarmowym wchłaniają się składniki odżywcze, które trafiają później do wszystkich komórek naszego ciała. Jednak to nie wszystko – jelita uczestniczą też w mechanizmach odpornościowych oraz komunikują się z mózgiem, wspólnie regulując nasz nastrój i emocje. W jaki sposób możemy wspierać układ trawienny w jego codziennych zadaniach?
Czynniki osłabiające układ pokarmowy
Na kondycję przewodu pokarmowego oddziałuje wiele czynników, często obecnych w codziennym życiu. Należą do nich:
- przewlekły stres – pobudza oś mózg–jelita, rozregulowuje rytm wypróżnień i zwiększa napięcie mięśni gładkich,
- niewłaściwa dieta – nadmiar produktów wysokoprzetworzonych zaburza procesy trawienne i skład mikrobioty jelit, z kolei ostre potrawy i kawa podrażniają żołądek,
- niedostateczne nawodnienie – spowalnia pasaż treści pokarmowej,
- siedzący tryb życia – osłabia perystaltykę jelit,
- nieuważne spożywanie posiłków – jedzenie nieregularnie i w pośpiechu utrudnia prawidłowe trawienie oraz sprzyja połykaniu powietrza, co prowadzi do wzdęć[1].
Codzienne nawyki wspierające pracę jelit
W przypadku jelit dobrze sprawdza się zasada, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Tym bardziej że wielu dolegliwościom możemy zapobiec, wprowadzając niewielkie zmiany w codziennych nawykach, takie jak:
- regularna aktywność fizyczna – nawet umiarkowany ruch pobudza pracę jelit,
- odpowiednie nawodnienie,
- spokojne spożywanie posiłków – najlepiej o stałych porach,
- dieta bogata w składniki wspierające przewód pokarmowy, m.in. błonnik, kiszone warzywa czy produkty fermentowane,
- odpowiednia dawka snu i redukcja stresu,
- obserwowanie reakcji organizmu na poszczególne produkty spożywcze – to pozwala ograniczyć żywność, której nie tolerujemy.
Jak złagodzić najczęstsze dolegliwości trawienne?
Czasami dolegliwości trawienne pojawiają się mimo profilaktyki. Pomocne mogą być wtedy dostępne w aptekach preparaty łagodzące dolegliwości trawienne, takie jak:
- drotaweryna – rozkurcza mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, łagodząc skurczowe bóle brzucha,
- nasiona babki jajowatej – to bogate źródło błonnika, który pęcznieje pod wpływem wody i zwiększa objętość mas kałowych, pobudzając pracę jelit w sposób fizjologiczny,
- zioła wspomagające trawienie – dostępne w formie tabletek lub naparów. Zawierają m.in. miętę, koper włoski, rumianek czy karczoch, które działają rozkurczowo, wiatropędnie i przeciwzapalnie oraz wspierają wydzielanie żółci.
Z kolei objawy wywołane przez nadmierne gazy jelitowe złagodzić może lek na wzdęcia zawierający symetykon. To substancja całkowicie obojętna dla organizmu, która nie wchłania się z przewodu pokarmowego, ani nie wpływa na zachodzące w nim procesy. Zamiast tego symetykon zmniejsza napięcie powierzchniowe pęcherzyków, w których zgromadzony jest gaz. Pod jego wpływem pękają, a ich zawartość rozprasza się w jelitach i może zostać łatwo wchłonięta lub wydalona[2].
Dolegliwości trawienne często wynikają z drobnych błędów żywieniowych lub niezdrowego stylu życia. To czynniki, na które mamy realny wpływ, co pozwala nam zapobiec wystąpieniu objawów. Jeśli jednak mimo zmian problem nie ustępuje, warto rozważyć konsultację z lekarzem.
[1] Tuszyński K. (Red.), Schorzenia układu pokarmowego w praktyce aptecznej, Wydanie III, Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków 2025.
[2]Burta, O., Iacobescu, C., Mateescu, R. B., Nicolaie, T., Tiuca, N., & Pop, C. S. (2018). Efficacy and safety of APT036 versus simethicone in the treatment of functional bloating: a multicentre, randomised, double-blind, parallel group, clinical study. Translational Gastroenterology and Hepatology, 3: 72.
