Internet ułatwia pracę, naukę, komunikację i zakupy. Jednocześnie niesie ze sobą wiele zagrożeń, począwszy od kradzieży danych, przez oszustwa finansowe, po uzależnienie od mediów cyfrowych. Świadome poruszanie się po sieci pozwoli Ci zminimalizować ryzyko pod każdym z tych względów i chronić zarówno swoje pieniądze, jak i prywatność. Poznaj 7 najważniejszych zasad, które pomagają korzystać z sieci w sposób odpowiedzialny i bezpieczny.
Korzystaj wyłącznie z bezpiecznych stron www
Podstawą bezpieczeństwa w sieci jest korzystanie wyłącznie z zaufanych i odpowiednio zabezpieczonych stron internetowych. Warto zwracać uwagę, czy adres strony zaczyna się od https, co oznacza, że połączenie jest szyfrowane. Brak certyfikatu SSL może świadczyć o niskim poziomie bezpieczeństwa i zwiększać ryzyko przechwycenia danych. Należy również unikać stron o podejrzanej treści, nadmiarze reklam i dziwnych komunikatach, zachęcających np. do zakupu kryptowalut z niepewnego źródła.
Używaj silnych haseł
Silne hasła są jedną z najskuteczniejszych form ochrony kont internetowych. Dobre hasło powinno być długie, unikalne i zawierać kombinację dużych oraz małych liter, cyfr i znaków specjalnych. Unikaj używania tego samego hasła w wielu serwisach, ponieważ wyciek danych z jednego miejsca może zagrozić innym kontom. Unikalność haseł jest szczególnie ważna w przypadku kont bankowych i serwisów, w których przechowywane są Twoje dane wrażliwe, np. skrzynek mailowych. Silne hasła bezwzględnie powinniśmy także ustawiać w przypadku wszelkich platform, gdzie w grę wchodzą nasze finanse i inwestycje. Jeżeli zatem inwestujemy w kryptowaluty bo akurat odpowiada nam ethereum kurs to koniecznie zabezpieczmy mocnym hasłem dostęp do giełdy z której korzystamy. Dobrym rozwiązaniem jest korzystanie z menedżerów haseł, które pomagają generować i przechowywać bezpieczne kombinacje. Dodatkowo regularna zmiana haseł zwiększa poziom ochrony, gdyż ogranicza ryzyko włamania na konto za pomocą kombinacji używanej przez lata. Z tego względu m.in. banki oraz strony rządowe co pół roku lub rok wymuszają na użytkownikach zmianę hasła.
Zadbaj o ochronę danych osobowych w sieci
Dane osobowe są jednym z najcenniejszych zasobów w Internecie. Im mniej informacji o sobie udostępniamy, tym mniejsze ryzyko ich wykorzystania przez osoby trzecie. Zwracaj zatem uwagę na ustawienia prywatności w serwisach społecznościowych i aplikacjach, a także dokładnie czytaj regulaminy i zgody marketingowe. Nie wyrażaj zgody na udostępnianie i przekazywanie Twojego adresu email, numeru telefonu, adresu zamieszkania. Ponadto zachowaj szczególną ostrożność, gdy przekazujesz innym swój numer PESEL lub skan dokumentu tożsamości. Przekazywanie takich danych powinno odbywać się wyłącznie wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne. Dodatkowo powinno mieć miejsce jedynie na sprawdzonych platformach np. na stronie rządowej lub banku.
Nie klikaj w linki z maili i wiadomości tekstowych
Jednym z najczęstszych sposobów wyłudzania danych są fałszywe wiadomości e-mail i SMSy, w których znajdują się podejrzane linki. Oszuści często podszywają się pod banki, firmy kurierskie lub instytucje publiczne, wywierając presję czasu i powodując strach, że w przypadku niewykonania poleceń stanie się coś złego. Dzieje się tak m.in. w przypadku wiadomości, które informują o odłączeniu prądu w przypadku, gdy odbiorca nie ureguluje niedopłaty w wysokości kilkudziesięciu groszy. Po kliknięciu w link użytkownik przenosi się na stronę do złudzenia przypominającą stronę banku, a gdy zaloguje się na konto traci wszystkie pieniądze.
Z tego powodu zasada ograniczonego zaufania jest kluczowa. Zamiast klikać w link, lepiej samodzielnie zalogować się na oficjalnej stronie danej instytucji. Ponadto zwróć uwagę na błędy językowe i nietypowe adresy nadawców, które często zdradzają próbę oszustwa. Jeśli masz wrażenie, że rozmawiasz przez komunikator z botem lub obcokrajowcem zrezygnuj z jakiejkolwiek aktywności.
Wybieraj sprawdzone formy płatności
Bezpieczne płatności online to kolejny istotny element ochrony w sieci. Korzystaj wyłącznie z renomowanych systemów płatności oraz oficjalnych aplikacji bankowych. Unikanie przelewów na nieznane konta i niepodawanie danych karty płatniczej na podejrzanych stronach zmniejszy ryzyko strat praktycznie do zera. Dobrą praktyką jest również korzystanie z dodatkowych zabezpieczeń (np. autoryzacja dwuetapowa i limity transakcji ustawione w banku). Dzięki temu wszystkie nietypowe aktywności na rachunku lub karcie kredytowej wymagają potwierdzenia telefonicznego.
Uważaj na oszustów w mediach społecznościowych
Media społecznościowe stały się popularnym miejscem działania oszustów. Fałszywe konkursy, oferty inwestycyjne, prośby o pomoc finansową oraz podszywanie się pod znajomych to tylko niektóre z zagrożeń. Warto zachować ostrożność wobec nieoczekiwanych wiadomości, nawet jeśli pochodzą od osób z listy kontaktów. W ostatnim czasie pojawiła się m.in. próba oszustwa na BLIK. Cyberprzestępcy przejmują konta w mediach społecznościowych, a następnie wysyłają prośbę o realizację przelewu BLIK do osób z listy kontaktów. W przypadku przesłania pieniędzy, wpłata trafia na konto oszusta.
Ogranicz czas spędzany w sieci
Bezpieczeństwo w Internecie to nie tylko ochrona danych, ale również dbanie o zdrowie psychiczne. Nadmierne korzystanie z sieci może prowadzić do uzależnienia, problemów z koncentracją i obniżonego samopoczucia. Świadomie kontroluj czas spędzany online, rób regularne przerwy i dbaj o równowagę między światem cyfrowym a realnym. Ograniczenie ekspozycji na nadmiar informacji zmniejsza także podatność na manipulacje i dezinformację. Dzięki temu nie tracisz kontaktu z rzeczywistością i lepiej odróżniasz fake od prawdziwego newsa.
Stosowanie zasad bezpiecznego korzystania z Internetu pozwala czerpać z niego korzyści bez niepotrzebnego ryzyka. Świadomość zagrożeń, ostrożność i odpowiednie nawyki to najlepsza forma ochrony w cyfrowym świecie, który stale się rozwija.
